Çok Boyutlu Diziler

diziler · .length ; j++ ) {

   Çok boyutlu diziler, Java�da
diğer programlama dillerinden farklıdır. Sonuçta dizinin tek türde olması
gerekir; yani, dizi içerisinde diziler (dizilerin içerisinde dizilerin içerisindeki diziler şeklinde de
gidebilir...) tanımlayabilirsiniz. 

Gösterim-3.16:

   int[][]
  t1 = {
       {
  1, 2, 3, },
       { 4,
  5, 6, },
   };

Gösterim-3.16 'de ifade edildiği gibi iki
boyutlu temel türden oluşmuş çok boyutlu dizi oluşturulabilir. Çok boyutlu
dizileri oluşturmanın diğer bir yolu ise,

Gösterim-3.17:

  int [] [] t1 = new int [3][4] ;
  int [] [] t1 = new int [][4] ; //
  ! Hata ! 

Çok boyutlu dizileri bir
uygulama üzerinde incelersek;

Örnek:  CokBoyutluDizilerOrnekBir.java 

  public class CokBoyutluDizilerOrnekBir { 
    public
  static void main(String args[]) {
        int
  ikiboyutlu[][] = new int[3][4] ;
        ikiboyutlu[0][0]
  = 45 ;
        ikiboyutlu[0][1]
  = 83 ;
        ikiboyutlu[0][2]
  = 11 ;
        ikiboyutlu[0][3]
  = 18 ;

        ikiboyutlu[1][0]
  = 17 ;
        ikiboyutlu[1][1]
  = 56 ;
        ikiboyutlu[1][2]
  = 26 ;
        ikiboyutlu[1][3]
  = 79 ;

        ikiboyutlu[2][0]
  = 3 ;
        ikiboyutlu[2][1]
  = 93 ;
        ikiboyutlu[2][2]
  = 43 ;
        ikiboyutlu[2][3]
  = 12 ;

        //
  ekrana yazdırıyoruz
        for
  (int i = 0 ; i<ikiboyutlu.length ; i++ ) {
          for (int j = 0 ; j <
  ikiboyutlu.length ; j++ ) {

            System.out.println("
  ikiboyutlu["+i+"]["+j+"] = "

  + ikiboyutlu[j] );

          }
        } 
    }
  }

Verilen örnekte int türünde 3�e 4�lük (3x4) çok boyutlu dizi
oluşturuldu; bu diziyi 3�e 4'lük bir matris gibi de düşünülebilir. Uygulama
sonucu aşağıdaki gibi olur

ikiboyutlu[0][0] =45

ikiboyutlu[0][1] =83

ikiboyutlu[0][2] =11

ikiboyutlu[0][3] =18

ikiboyutlu[1][0] =17

ikiboyutlu[1][1] =56

ikiboyutlu[1][2] =26

ikiboyutlu[1][3] =79

ikiboyutlu[2][0] =3

ikiboyutlu[2][1] =93

ikiboyutlu[2][2] =43

ikiboyutlu[2][3] =12

Uygulama sonucu matris gibi
düşünülürse aşağıdaki gibi olur:

45 83 11 18

17 56 26 79

 3 93 43
12

Uygulama şekilsel olarak
gösterilirse:

Dizilere bağlı diğer dizilerin aynı boyutta olma zorunluluğu yoktur.

Örnek-3.36:  CokBoyutluDiziler.java

  public class CokBoyutluDiziler {

    public
  static void main(String args[]) {
        int
  ikiboy[][] = new int[3][];     

        ikiboy[0]
  = new int[2] ; 
        ikiboy[1]
  = new int[1] ; 
        ikiboy[2]
  = new int[3] ;  

        ikiboy[0][0]
  = 89 ;
        ikiboy[0][1]
  = 32 ;       

        ikiboy[1][0]
  = 5 ;

        //
  ikiboy[1][1] = 3 ; // ! Hata !               

        ikiboy[2][0]
  = 55 ;
        ikiboy[2][1]
  = 78 ;
        ikiboy[2][2]
  = 49 ; 
    } 
  }

Yukarıda verilen örnekte
görüldüğü gibi, dizilere bağlı her farklı dizinin boyutları birbirinden farklı
olmuştur. Şekil üzerinde ifade etmeye çalışırsak.

Çok boyutlu dizilerin
içerisine sınıf tiplerinin yerleştirilmesi de olasıdır. Örneğin String sınıfı tipinde olan çok boyutlu bir
dizi oluşturulabilir

Örnek-3.37:  HayvanlarAlemi.java

  public class HayvanlarAlemi {

    String
  isimler[][][] ; 

    public
  HayvanlarAlemi() {
        isimler
  = new String[2][2][3] ;
        veriAta();
    }

    public
  void veriAta() {
        isimler[0][0][0]
  = "aslan" ;
        isimler[0][0][1]
  = "boz AyI" ;
        isimler[0][0][2]
  = "ceylan";

        isimler[0][1][0]
  = "deniz AnasI" ;
        isimler[0][1][1]
  = "essek" ;
        isimler[0][1][2]
  = "fare" ;

        isimler[1][0][0]
  = "geyik" ;
        isimler[1][0][1]
  = "hamsi" ;
        isimler[1][0][2]
  = "inek" ;

        isimler[1][1][0]
  = "japon baligi" ;
        isimler[1][1][1]
  = "kedi" ;
        isimler[1][1][2]
  = "lama" ;

  ekranaBas() ;
    }

    public
  void ekranaBas() {
        for
  (int x = 0 ; x < isimler.length ; x++) {
          for (int y = 0 ; y < isimler[x].length ;
  y++) {
            for (int z = 0 ; z <
  isimler[x][y].length ; z ++) {
                 System.out.println("isimler["+x+"]["+y+"]["+z+"]
  =" + 

  isimler[x][y][z]);
            }
          }
        }
    }

    public
  static void main(String args[]) {
        HayvanlarAlemi
  ha = new HayvanlarAlemi();
    } 
  }

Bu örnekte HayvanlarAlemi nesnesinin oluşturulmasıyla
olaylar tetiklinmiş olur. İster tek boyutlu olsun ister çok boyutlu olsun, diziler
üzerinde işlem yapmak isteniyorsa, onların oluşturulması (new anahtar
kelimesi ile) gerektiği daha önceden
belirtilmişti... Bu örnekte olduğu gibi, dizi ilk oluşturulduğunda, dizi
içerisindeki String tipindeki
referansların ilk değeri null�dır.
Uygulamanın sonucu aşağıdaki gibi olur

isimler[0][0][0] =aslan

isimler[0][0][1] =boz AyI

isimler[0][0][2] =ceylan

isimler[0][1][0] =deniz AnasI

isimler[0][1][1] =essek

isimler[0][1][2] =fare

isimler[1][0][0] =geyik

isimler[1][0][1] =hamsi

isimler[1][0][2] =inek

isimler[1][1][0] =japon baligi

isimler[1][1][1] =kedi

isimler[1][1][2] =lama

Oluşan olaylar şekilsel
olarak gösterilmeye çalışılırsa: